Το πρότζεκτ μας
Η Περαία αποτέλεσε προορισμό προσφύγων από τα παράλια της Μικράς Ασίας και την Ανατολική Θράκη. Η ιστορία της, λοιπόν, ξεκινά το 1923, οπότε και εγκαταστάθηκαν στην περιοχή πάνω από χίλιοι πρόσφυγες. Οι τρεις συνοικισμοί που δημιουργήθηκαν ήταν αυτοί της Περαίας, των Νέων Επιβατών και της Αγίας Τριάδας.
Η βρύση και ο πλάτανος του Πανδίρη
Η οικογένεια Πανδίρη ήταν μια από τις τρεις οικογένειες που είχαν έρθει εδώ από τον πρώτο διωγμό το 1914. Μετά την ανταλλαγή πληθυσμών και αφού άλλαξαν προορισμούς ήρθαν και εγκαταστάθηκαν το Σεπτέμβρη του 1923 πρόσφυγες από την Ανατολική Θράκη, αρχικά, και από τη χερσόνησο της Ερυθραίας και τη Σμύρνη αμέσως μετά.
Στο κτήμα αυτό, όπου σήμερα στεγάζεται η Τεχνική Υπηρεσία του Δήμου Θερμαϊκού, υπάρχει ένας τεράστιος πλάτανος, ο οποίος φυτεύτηκε πριν περίπου έναν αιώνα. Εκεί ήταν κτισμένο ένα διώροφο πέτρινο σπίτι με σταύλο και μια εξωτερική πέτρινη βρύση με τρεχούμενο νερό. Το νερό της βρύσης αυτής ήταν το μόνο πόσιμο και προέρχονταν από την περιοχή "Μάνα του Νερού", από όπου προμηθεύτηκαν οι Περαιώτες το πρώτο νερό.
Οδός Αμπελοκήπων
Η περιοχή της κάτω Περαίας, τα «πατώματα» όπως συνήθιζαν να την ονομάζουν, ήταν γεμάτη αμπέλια. Εξού και το όνομα της οδού. Στον τρύγο οι άντρες αναλάμβαναν τη διαδικασία συγκομιδής των σταφυλιών, τα παιδιά το πάτημα και οι γυναίκες το μούστο. Τότε, τα περισσότερα σπίτια διέθεταν δεξαμενές για το πάτημα των σταφυλιών και έτσι έβρισκαν ευκαιρία να μαζεύονται όλα τα παιδιά της γειτονιάς, πάταγαν τα σταφύλια και αργότερα οι μεγαλύτεροι αποσπούσαν το μούστο και τον τοποθετούσαν σε βαρέλια.
Όταν τέλειωνε το αλώνισμα έπιαναν τη μπάλα
Τα αλώνια καταλάμβαναν ένα μέρος του σημερινού γηπέδου ποδοσφαίρου στην Άνω Περαία. Η φωτογραφία χρονολογείται μεταξύ 1946-49. Η διατοπικότητα
στην περιοχή εκφραζόταν κυρίως μέσα από τις ποδοσφαιρικές ομάδες. Το κάθε χωριό(Περαία, Νέοι Επιβάτες, Αγία Τριάδα) είχε τη δική του ομάδα και με τα δικά του παιδιά. Το γήπεδο ήταν μία από τις πιο δημοφιλείς δραστηριότητες των κατοίκων, όλη η οικογένεια πήγαινε στο γήπεδο και παρακολουθούσε τους αγώνες.
%CE%91%CF%81%CF%87%CE%B5%CE%AF%CE%BF%20%CE%98_%20%CE%9C%CE%B1%CF%84%CE%B6%CF%8C.jpg)
Δημοτικό σχολείο
Ιδρύθηκε το 1928. Ένας δάσκαλος τότε παραχώρησε το σπίτι του για να χτιστεί το σχολείο. Το μοναδικό παλιό κτήριο που έχει διασωθεί και βρίσκεται απέναντι από το Δημαρχείο του Δήμου Θερμαϊκού. Ανοικοδομήθηκε στις αρχές της δεκαετίας του ’70 με το γκρέμισμα του πάνω ορόφου λόγω επικινδυνότητας.
Σήμερα Νηπιαγωγείο
«Δεν έχει μείνει κανένα παλιό κτήριο παρά μόνο το Δημοτικό! Αν έρθει κάποιος και μας ρωτήσει "Ρε παιδιά ποιο είναι το παρελθόν σας;" Δεν υπάρχει τίποτα να του δείξουμε...»
Η θαλάσσια συγκοινωνία στον Θερμαϊκό κόλπο αποτελεί υπόθεση πολλών ετών. Το πρώτο πλεούμενο, που έπλευσε από την παραλία της Θεσσαλονίκης προς την απέναντι ακτή, ήταν το καραβάκι με το όνομα «Κασσάνδρα», το 1907. Μετά την ανταλλαγή πληθυσμών και τον ερχομό των προσφύγων στην περιοχή, επειδή δεν υπήρχαν δρόμοι, ο οικισμός είχε ανάγκη σύνδεσης με την Πόλη, αλλά και με την ευρύτερη περιοχή. Η Περαία άρχισε σταδιακά να γίνεται γνωστή μέσα από τα καραβάκια. Στην δεκαετία του ‘50, οπότε και ξεκίνησε η τουριστική ανάπτυξη στην Περαία, ο κόσμος από τη Θεσσαλονίκη επιβιβαζόταν στα καραβάκια και κατέφθανε στις παραλίες της περιοχής. Ιδιαίτερα τα καλοκαίρια, οπότε και έρχονταν στην περιοχή παραθεριστές, οι κάτοικοι άρχισαν να συναναστρέφονται με τους ανθρώπους της πόλης. Θέλοντας να τους μιμηθούν ξεκίνησαν να αποστασιοποιούνται από την «χωριάτικη νοοτροπία» και να υιοθετούν μία νέα, πιο αστική αντίληψη.
Τα καραβάκια του Θερμαϊκού
«Εμείς γυρνούσαμε ξυπολυταρία και ξαφνικά άρχισαν να μας έρχονται από τη Θεσσαλονίκη άτομα καλοντυμένα...Διασκέδαζαν, χόρευαν τσάρλεστον και ροκ εντ ρολ και τους ζηλεύαμε.»
Τα καραβάκια σήμερα
Η θαλάσσια συγκοινωνία τότε εξυπηρετούσε σημαντικές και βασικές ανάγκες των κατοίκων, αλλά τώρα τα δρομολόγια που τελούνται τα καλοκαίρια δεν έχουν καμία σχέση με αυτά του παρελθόντος. Εξυπηρετούν τουριστικούς σκοπούς και απλά υπάρχουν ως ανάμνηση εκείνης της εποχής.
Οδός Ρωμανού
H Ρωμανού γύρω στα τέλη της δεκαετία του ’60. Από το 1970 άρχισε μία οικονομική ανάπτυξη που οδήγησε σταδιακά σε μία αστική δόμηση και από τα μέσα του 1990 μπορούμε να μιλάμε για αστικό, πλέον, τοπίο. Η αστική ανάπτυξη θεωρήθηκε καλή για τους ντόπιους, αλλά αποτέλεσε και πόλο έλξης για τους νέους κατοίκους.
Η Ρωμανού σήμερα
Άρχιζαν να κτίζονται κατοικίες προσελκύοντας πολλούς Θεσσαλονικείς, οι οποίοι επιθυμούσαν να ξεφύγουν από την αποπνικτική κατάσταση του κέντρου της Πόλης. Η Περαία φαντάζει στα μάτια τους ως «ένας όμορφος τόπος για να ζήσει κάποιος», ένα «ήσυχο και ανοιχτό» μέρος χωρίς να είναι μακριά από το κέντρο της Θεσσαλονίκης.
Παραλία Περαίας
Η οικοδομική έκρηξη της δεκαετίας του ’90 οδήγησε σε μία γρήγορη αστικοποίηση της Περαίας. Η αναβάθμιση της παραλίας(άνοιγμα ταβερνών, καφενεία κλπ) αποτέλεσε πόλο έλξης για τους Θεσσαλονικείς. Τα καφενεία έγιναν πιο οργανωμένα προκειμένου να δεχτούν και επισκέπτες και ντόπιους, καθώς η Περαία ξαφνικά γνώρισε μία μεγάλη εισροή ανθρώπων. Η τελευταία είχε και τη θετική, αλλά και την αρνητική πλευρά της. Δύσκολο κατέστη το «πάντρεμα» των νέων κατοίκων με τους παλιούς.
Γενέθλια Μέρα της Περαίας
Η 23η Σεπτεμβρίου φέρεται να είναι η ημερομηνία του ερχομού των προσφύγων στην περιοχή. Εκείνη τη μέρα έχουμε ίση μέρα ίση νύχτα, καθώς επίσης μεσουρανεί ο αστερισμός της Ανδρομέδας. Γι’ αυτό και οι λόφοι της περιοχής έχουν ονομαστεί με τα ονόματα που συνδέονται με τον μύθο, δηλαδή Ανδρομέδα, Πήγασος και Περσέας.
Στα πλαίσια της Γενέθλιας Μέρας της Περαίας, η οποία διεξάγεται εκείνες τις μέρες του Σεπτεμβρίου, λαμβάνουν χώρα, μεταξύ άλλων, η Γιορτή της Φασολάδας και μία αναπαράσταση του ερχομού των προσφύγων με βάρκες. Η Γιορτή της Φασολάδας αποτελεί ευκαιρία να βρεθούν όλοι οι κάτοικοι μαζί, κυρίως οι ντόπιοι με τους νέους. Μπορεί να θεωρηθεί επίκτητη παράδοση της Περαίας, καθώς δεν διατηρήθηκαν έθιμα από τις περιοχές προέλευσης των κατοίκων λόγω των έντονων αντιπαραθέσεων. Η φασολάδα δεν είναι ούτε παραδοσιακό φαγητό των Σμυρνιών ούτε των Θρακιωτών, ωστόσο η επιλογή του συγκεκριμένου φαγητού έγινε με σκοπό να αποφευχθούν οι μεταξύ τους διαφωνίες.
Πριν την έναρξη των εκδηλώσεων γίνεται κατάθεση στεφάνων στο Άγαλμα Μνήμης..
Άγαλμα Μνήμης
Το άγαλμα αυτό αποδίδεται στους πρόσφυγες που ήρθαν πρώτα στην Περαία. Στήθηκε εκεί, γιατί περίπου σε εκείνο το σημείο αποβιβάστηκαν οι πρώτοι πρόσφυγες με το καΐκι. Συχνά οι πρόσφυγες άλλαζαν προορισμό ψάχνοντας για γρηγορότερη και καλύτερη αποκατάσταση. Η Περαία μάλλον τους θύμιζε κάτι από την παλιά πατρίδα. Τότε πίστευαν ότι θα ήταν προσωρινό και θα επέστρεφαν και πάλι πίσω. Χρειάστηκε να περάσουν αρκετά χρόνια για να καταλάβουν ότι η εγκατάστασή τους θα ήταν οριστική.
